سال جهانی نجوم مبارک باد                                  

                                   مبارک باد بر شما کشف جهان

تاريخ جهان از 20 ميليارد سال پيش تاكنون

انسان در كائنات:

جهان بزرگ ترين معماي كيهان شناسي است. حدود 20 ميليارد سال پيش تمام مواد تشكيل دهنده ي جهان هستي از قبيل فوتون ها_ نوترينوها_ الكترون ها_ پروتون ها_نوترون ها و ... در يك محفظه بسته اي به قطر 8 برابر خورشيد كنوني مانند آش شوربايي داغ در كنار يكديگر بودند. چگالي جهان بسيار زياد بود. جهان تركيبي از ماده و اشعه بود. در اثر يك انفجار بسيار بزرگ ( Big Bang ) تمامي مواد تشكيل دهنده اين گوي مذاب با درجه حرارت درجه سيلسيوس ماكزيموم درجه حرارت ممكن به ناگهان تحت تأثير چهار نيروي هسته اي قوي _ هسته اي ضعيف _ الكترومغناطيس و گرانش ( كراويتون ها ) به بيرون پرتاب شدند. قبل از انفجار بزرگ، زمان وجود نداشت و ما مبناي تاريخ كيهان را بر اساس بعد از انفجار بزرگ حساب مي كنيم و قبل از انفجار بزرگ را به منزله ي روز ازل مي انگاريم. ( تئوري انفجار بزرگ خود 8 نظريه ي مختلف دارد كه ذكر همه ي آن ها از حوصله ي بحث ما خارج است ). در قسمت هاي بعد به تشريح كامل 8 نظريه ي انفجار بزرگ خواهيم پرداخت.

طرز شكل گيري يك كهكشان:

تحت تأثير نيروي گرانش به تدريج الكترون ها و پروتون ها جذب يكديگر شدند و اتمي ساده مانند هيدروژن را به وجود آوردند و اين اتمهابا نيروي گرانش خود به تدريج اتم هاي ديگري را به گرد خود جمع كردند. در طول ميليون ها سال به طريق فوق، ابرهاي گازي بزرگ به وجود آمدند كهكشان راه شيري ما هم حدود 12 ميليارد سال پيش مانند تمام كهكشان هاي ديگر به همين طريق به وجود آمد حدود 6/4 ميليارد سال قبل از حلقه هاي بازويي راه شيري منظومه ي خورشيدي ما با 9 سياره ي همزمان به وجود آمدند.

منظومه ي شمسي ما هم مانند تمام منظومه هاي ديگرتركيبي از گازهاي مشتعل و مذاب بود كه در اثر نيروي گرانش اين گازها به گرد محور خود مي چرخيدند پس از ميليون ها سال اين حلقه هاي گازي از مركز خود فاصله گرفتند و به علت دوري از خورشيد سرد شدند و 9 سياره ي منظومه ي شمسي را تشكيل دادند كه تحت تأثير نيروي گرانشي در يك مدار بيضي شكل به دور خورشيد مي گردند. زمان تشكيل كره ي زمين ما هم مانند منظومه ي شمسي 6/4 ميليارد سال است. براي سهولت كار، تاريخ زمين را به چند دوره ي زمين شناسي تقسيم مي كنند كه هر يك از اين دوره ها شامل چند قسمت مي باشد، مراحل زير:

پركامبرين از 6/4 تا 4 ميليارد سال قبل شامل 2 بخش آركئوزوئيك ( 6/4 تا 5/2 ميليارد ) و پروتروزوئيك ( 5/2 تا 570 ميليون سال قبل ) مي باشد.

پالئوزوئيك از 570 تا 250 ميليون سال قبل مي باشد و شامل 6 دوره ي كامبرين ( 570 تا 510 ميليون سال قبل ) _ اردويسين ( 510 تا 438 ) _ سيلورين ( 438 تا 410 ) _ دونين ( 410 تا 355 ) _ كربونيفر ( 355 تا 290 ) و پرمين ( 290 تا 250 ميليون سال قبل ) مي باشد.

مرزوئيك از 250 تا 65 ميليون سال قبل مي باشد و شامل 3 دوره ي ترياس ( 250 تا 205 ميليون سال قبل ) _ ژوراسيك يا عصر دايناسورها ( 250 تا 135 ) و كِرتاسه يا گچ تحرير ( 135 تا65 ميليون سال قبل ) مي باشد.

سنوزوئيك از 65 ميليون تا 100 هزار سال قبل مي باشد.

شامل 5 دوره: پالئوسن ( 65 تا 53 ميليون سال قبل ) _ ائوسن ( 53 تا 37 ) _ اُليگوسن ( 37 تا 23 ) _ ميوسن ( 23 تا 3/5 ) و پليوسن ( 3/5 تا 6/1 ) ميليون سال قبل مي باشد.

پس از ميليون ها سال كه سطح زمين سرد شد براي انجام واكنش هاي سنتيك در زمين شرايط مناسبي پديد آمد. تشكيل آب _ متان _ آمونياك به صورت بخار و تبديل بخار آب به مايعي كه در آن متان و آمونياك و بسياري از تركيبات كاني محلول بود مقدمات پيدايش پيش سلولي ( زمينه ي پيدايش حيات در زمين ) فراهم كرد. به علت وجود توده هاي انبوه ابر كه اطراف كره ي زمين را پوشانده بود رعد و برق هاي شديدي صورت مي گرفت كه انرژي مورد نياز واكنش ها را تأمين مي كرد. با استفاده از اين دو انرژي، گازهاي جو با هم تركيب شدند و با آب باران وارد اقيانوس ها شدند ( رعد و برق، هيدروژن را به زمين منتقل مي كند و هيدروژن منبع اصلي پروتئين و اسيد آمينه ها مي باشد ).

پاره اي از پرتوهاي خورشيدي انرژي مورد نياز را براي آغاز زندگي سلول ها روي زمين ايجاد نمودند.

در دوره پركامبرين از به هم پيوستن اتم ها، مولكول هاي كوچك و از به هم پيوستن مولكول هاي كوچك مولكول هاي بزرگ تر پديد آمدند. از تراكم مولكول هاي بزرگ قالب سلول ريخته شد و طي ميليون ها سال÷ر سلول ها به وجود آمدند( مانند پلانكتون ها و ديافلاژون ها ).

ابتدا حيات در حوزه ي گرم اقيانوس ها آغاز شد. بعد از ميليون ها سال به تدريج موجودات سلولي تبديل به ماهي ها شدند( دوره دونين 400ميليون سال قبل اقيانوس ها پر از انواع ماهي ها شدند ). بعد از ميليون ها سال به علت كم شدن آب درياها و خشكسالي از نسل ماهي هاي منگوله دار گروه جديدي از جانوران به نام دوزيستان به وجود آمدند. در طي ميليون ها سال بعد در طي دوران هاي زمين شناسي كه شرح داده شد به علت پايين آمدن آب درياها خشكسالي و گرماي زمين _ تطابق موجودات زنده با محيط _ پديده تكتونيك يا حركت قاره ها _ عصر يخبندان و ... كه هر كدام يك دليل علمي دارد. دوزيستان تبديل به خزندگان _ خزندگان تبديل به پرندگان و پرندگان تبديل به پستانداران شدند. در 65 ميليون سال قبل به علت رگباري از شهاب سنگ ها به كره ي زمين بسياري از موجودات و از جمله دايناسورها ( دينوسور ) منقرض گشتند. از 60 ميليون سال قبل از نسل موجودات قبلي به تدريج پستاندارن به وجود آمدند. حدود 30 ميليون سال قبل از نسل پستانداران پريمات ها يا نخستين ها به وجود آمدند از نسل پريمات ها، ميمون ها _ هومونیده ها _ اوران گوتان ها و شامپانزه ها به وجود آمدند. حدود 6/1 ميليون سال قبل درپليوسن هومواركتوس ها به وجود آمدند كه از نسل هومونیده ها بودند و از آن ها انسان هاي هوموساپينس و نئادرتال به وجود آمدند. با ايجاد پديده ي تكتونيك در آفريقا و آسيا و بالا رفتن صفحه ي عربستان و خشكسالي در 37 ميليون سال قبل كه باعث از بين رفتن جنگل ها در آسيا شد؛ ميمون ها به تدريج از درختان پايين آمدند و براي يافتن غذا و دفاع از خود به تدريج راست قامت شدند. راست قامت شدن آن ها و استفاده از دست باعث بزرگ شدن حجم مغز به ميزان cm 1400 و جرم g 1200 شد. از حدود 100 هزار سال قبل حجم مغز، شكل و قامت انسان به همين شكل باقي مانده است. قبل از آخرين يخبندان كه 11000 سال پيش به پايان رسيد انسان شروع به ساختن ابزارهاي سنگي نمود و عصر حجر را آغاز نمود. انسان پس از سال ها غارنشيني به يكجانشيني روي آورد و زمينه را براي پيدايش تمدن بشري آغاز نمود. تمدن بشر به طور تقريب از 7000 سال پيش از مصر _ بين النهرين _ شهر سوخته ي ايران _ ايلام _ آشور و هند آغاز شد. به طور يقين شكل و قامت و هوش انسان در قرون بعدي از اين هم بهتر خواهد شد در طي هزاران سال بعد اگر بشر با سلاح هاي هسته اي، نسل خود را منقرض نكرده باشد بشر آينده ما را به صورت ميمون مي نگرد. همانطور كه ما كه اجداد چند ميليون سال قبل خود را به صورت ميمون مي بينيم و باور نمي كنيم كه آن ها اجداد ما باشند بشر آينده هم باور نمي كند كه ما اجداد آن ها باشيم. در اثبات تكامل انسان از 570 ميليون سال قبل تاكنون شواهد زيادي وجود دارد كه نشان مي دهد تمام جانداران اعم از گياهان و جانوران يك سير تكاملي را طي نموده اند و موجودات ساده تر قديمي تر از موجودات پيچيده هستند به طور مثال پشه مربوط به چند صد ميليون سال قبل است در صورتي كه انسان پيچيده ترين موجودات جديدتر از همه ي آن ها و مربوط به 4 يا 5 ميليون سال قبل است ( همانطور كه ژيان قديمي تر از بنز الگانس مي باشد ). بهترين دليل اثبات تكامل در كره ي زمين اعضاي وستيژال Vestigial organsيا اندام هايي هستند كه اندازه ي آن ها كاهش يافته و وظيفه ي خاصي بر عهده ندارند و بقاياي اندام هاي نياكان نخستين مي باشند. در حدود 90 عضو وستيژال در جانوران يافت شده اند كه چندتاي آن ها عبارتند از:

ماهيچه هايي كه براي تكان دادن گوش ها به كار مي روند.

بقاياي پلك سوم در پرندگان و گربه

دندان هاي عقل

آپانديس

دندان هاي نيش كه در انسان كاربرد ندارند

بقاياي پستان در مردان

ماهيچه هاي بند بند شكم كه نمونه ي حلقوي بودن جانوران پَست است

وجود مو در بدن

بقاياي مهره هاي دمي ( Caudal vertebrae )

از كجا آمده ام ؟ آمدنم بهر چه بود ؟

به كجا مي روم آخر ننمايي وطنم !

اين چرخ فلك كه ما در او حيرانيم

فانوس خيال از او مثالي دانيم

خورشيد چراغ دان و عالم فانوس

ما چون صوريم كاندر او گردانيم !

حكيم عمر خيام

دوري كه در آمدن و رفتن ماست

او را نه نهايت، نه بدايت پيداست

كس من نزند دمي درين معني راست

كاين امدن از كجا و رفتن به كجاست !

براي مجسم كردن عمر زمين و دوران پيدايش انسان و زمان كوتاه تاريخي آن يعني 6000 سال اخير مثال زير را نقل مي كنيم:

اگر تمام دوره ي كره ي زمين را يك سال فرض كنيم كه در نيمه شب روز آخر اسفند پايان يابد، 8 ماه از عمر زمين در حالتي گذشته كه هيچ نوع موجود زنده و جانداري بر روي آن نبوده است در ماه نهم ( آذر ) نخستين موجودات زنده ي تك سلولي و در ماه دهم ( دي ) جانوراني مانند ستاره هاي دريايي به وجود آمدند. در هفته ي دوم ماه اسفند ( آخرين ماه سال ) حيوانات پستاندار به وجود آمدند. در ساعت 11 شب 29 اسفند ( 15 دقيقه مانده به تحويل سال ) انسان به وجود آمد و دوره ي تاريخي زندگي انسان از 6000 سال پيش تاكنون فقط 60 ثانيه ي آخر سال بوده است. از مدت پيدايش انسان، حدود 5 ميليون سال را به حالت وحشي و نيمه وحشي گذرانده است بعد به مراحل تشكيل قبيله ها _ اهلي كردن حيوانات و زندگي چوپاني و صحراگردي وارد شده است. انسان كنوني حدود 10 هزار سال پيش و پس از آخرين عصر يخبندان وارد مرحله ي كشاوزري شد. جمعيت انسان در آن زمان بنا به حدس و گمان 10 ميليون نفر بوده است. در 7000 سال قبل جمعيت زمين حدود 20 ميليون نفر ( اين ارقام تقريبي هستند ) و در 400 ميلادي به 200 ميليون نفر _ در سال 1650 ميلادي حدود 550 ميليون نفر و در ابتداي قرن بيستم 2200 ميليون نفر و حدود 100 سال بعد حدود 6 ميليارد نفر شد.

دل سر حيات اگر كماهي دانست

در مرگ هم اسرار الهي دانست

امروز كه با خودي، ندانستي هيچ

فردا كه ز خود روي چه خواهي دانست ؟

«خيام »

اجرام كه ساكنان اي ايوانند

اسباب تردد خردمندانند

هان تا سر رشته ي خر گم نكني

كانان كه مدبرند سرگردانند

« خيام »

منابع:

ويژه نامه ي دانشمند ( اخترفيزيك )

انبساط جهان

ستارگان، زمين و زندگي

اژدهايان عدن

زمين شناسان تاريخي جلد 1و2

زيست شناسي سلولي

نامه هاي پدري به دخترش

در كتاب بندهشن يا راز آفرينش، اسرار فراواني از ستارگان مي خوانيم كه هنوز هم براي بشر امروز جالب است. زردشت يكي از بزرگ ترين ستاره شناسان عصر خود بود. زردشت در 10 سال تفكر تنها به انديشه نگذرانيد بلكه ستاره شناسي را دنبال كرد و شكاف سنگي را كه از طاق غار تا سر كوه بود جايگاه رصد ستارگانش بود و به ستاره يابي و پژوهش در گردش و راه ستارگان و به ساختن زيج و رصدخانه پرداخت. همه ي طاق و ديوارهاي آن پر از نگار ستارگان و پيكر ماه و خورشيد و راه گردش آنان بود و اين غار سال هاي بسيار پس از زردشت زيارتگاه ايرانيان بود. عده اي اين محل را در كوه سبلان مي دانند. بررسي كتاب باستاني ايرانيان اوستا و كتاب دنيكرد همگي از دانش و بينش ايرانيان گذشته است. بدبختانه كتاب هاي علمي ديگر ايرانيان از آن زمان به لحاظ هجوم تازيان و حرصي كه سرداران عرب به نابود ساختن تمدن و فرهنگ ايراني و به عربي درآوردن برخي از آن ها كه به صلاح مي دانستند باعث شد كه از آن زمان هر چه بود از بين رفته و يا اكنون به نام ديگران است. ايرانيان و همچنين مردم بابل دانش نجوم را شناختند كه اين شناسايي دانش ستاره شناسي گرديد. ايرانيان باستان آسمان را به چهار قسمت تقسيم كرده و چهار فرمانروا براي آن برگزيده بودند.تيشر _ سپاهيت خوراسان ( سپهبد خراسان ) كه امروزه ستاره شناسان اين ستاره را شعراي يماني يا كلب الجبار مي نامند. بسياري از دانشمندان از جمله اشپيگل _ ويليام جكسن _ بارتولومه _ گيرشمن و ... كتاب ها و مقاله هاي بسياري را در مورد زردشت _ اوستا و ايرانيان باستان به نگارش درآورده اند كه اين كتاب ها راهي براي نسل آينده باقي مي گذارد تا بدانند ايرانيان درسهزارسال پيش تا چه پايه از دانش و علم پيشرفت داشته اند. [ باستان شناسان چندي قبل در شهر سوخته ي سيستان مربوط به 5000 سال قبل يك عينك پيدا كردند كه نشان از پيشرفت علم نزد آنان بود. ]

يكي از كتاب هاي با ارزش به جا مانده از آن دوران بندهشن يا راز آفرينش نام دارد. اين كتاب توسط گويت شاه رستم بندار نويسنده ي كتابخانه ي بهرام گور رونويسي شده است. يكي از كتاب هايي كه در آن از دانش نجوم ايران سخن بسيار گفته شده است. در بخش 44 از تشتر يشت آمده است ما ستاره ي تشتر درخشان و باشكوه را مي شناسيم كه اهورامزدا او را سرور و نگهبان همه ي ستارگان برگزيده است ( چنانچه زردشت را براي مردمان ). نكته جالبي كه امروزه كشف شده حاكي از آن است كه مشخصات ستاره ي شعراي يماني ( تشتر ) و ستاره ي وگا برابر است با هر يك 10000 كلوين و با اسپكتروم A و داراي تشعشعات هيدروژني و ستاره اي است بسيار بزرگ و درخشان. با توجه به اين نكات با كمال تعجب در مي يابيم ايرانيان در 3300 سال قبل دوربين نجومي داشته اند و با اندازه گيري قَدَر ستارگان توانسته بودند اين دو ستاره را در دو گوشه ي مختلف شناسايي كنند.

اي ابرمرد مشرقي اي خوب اي نگهبان قدسي خورشيد

روشنايي آتش زردشت يادگار صداقت جمشيد ناجي سربلندي انسان

اي تو پيغمبر اهورايي اي براي تو اين هيولاها همه پوكي همه مقوايي

با كتاب ترانه هاي من نه قصيده غزل سپاس تو مرد اسطوره اي شعر من

مخمل قلب من لباس تو

با كتاب پدربزرگ من قصه ي رويش تباهي هاست

قصه ي امتداد شب تا شب قصه ي ممتد سياهي هاست

دفتر كهنه ي پدرم را پر سؤال و گلايه و ترديد

حرف اگه هست حرف تنهاييست

حرف آيا و حسرت و اميد

با پدر آرزوي باغي بود روي خاكي كه شكل مردن داشت

بس كه تن تشنه بود خاك من پدرم شوق جان سپردن داشت

با من اما سبد سبد ميوه كوزه كوزه زلال نور و عشق

براي قلب تشنه ي انسان

با كتاب ترانه هاي من نه قصيده غزل سپاس توست

مشرقي پاك نهاد مرد پاسدار شرق معني جاودانه ي اعجاز

خاك اگر شكفت و گندم داد از تو بود اي رسول بزرگ باران ساز

اي رسول بزرگ رستاخيز.

منابع:

مجله دانشمند سال 1352

Zoroaster the prophet of Ancient Iran by A-V-W. Jackson 1899.

از مقالات:

W.B Henning an Astronomical chapter of Bundahashn Journal of the Royal Asiatic society.

D.N Mackenzie Astrology in Bundahashn.

ابوالفتح عمر خیام، پسر ابراهیم، در نیشابور در سال 529 هـ . ق دیده به جهان گشود. خیام به معنای خیمه گراست. تاریخ از زندگی خیام تقریباً چیزی نمی گوید. خیام یکی از بزرگترین ریاضیدانان و فیلسوفان و شاعران جهان است. سلطان ملکشاه در سال 467 هـ . ق او را با جمعی از علما مأمور اصلاح تقویم فارسی کرد و نتیجه کار آن ها تقویمی است که هر 3770 سال یک روز اختلاف پیدا می کند. نخستین بار فون هامر آلمانی در سال 1818 توجه دنیای غرب را به رباعیات خیام جلب کرد. پس از آن ادوارد فیتز جرالد در سال 1859 رباعیات خیام را برای غریبان ترجمه کرد. به گفته مرصادالعباد در سال 620 هـ . ق خیام فیلسوفی مادی و بدبخت بود اما در نجوم و فلسفه نظیر نداشت اما مخالفی سخت بود و از ناچاری زبان خود را نگاه می داشت و از پیروان ابن سینا بود. در حدود 1200 رباعی به خیام نسبت داده می شود که فقط به 80 رباعی از آن ها می توان یقین داشت که از آن خیام باشند.

کارهای علمی خیام به حدی با ارزش است که وی را یکی از سه نابغه دنیای ریاضیات در کنارد کارت و انیشتین می دانند. خیام برای نخستین بار تحقیق درباره معادلات درجه اول و دوم و سوم را شروع کرد و به این فکر افتاد که آن ها را از طریق هندسی حل کند و از این راه به هندسه نااقلیدسی کشیده شد. وی با دنباله گیری کارهای ابن میثم و ابن سعید جوهری به اثبات قضایای هندسی غیر اقلیدسی و نسبی راه یافت که ریمن و لباچوفسکی با دنباله گیری کارهای خیام، تئوری فرضیه های نسبی و هندسه نا اقلیدسی را ارائه دادند.

از نظر خیام فیلسوف هرچه که در نظر ما در دید نخست قطعی است یک مسأله فرضی ونسبی است که این مطلوب تئوری نسبیت انیشتین می باشد.

برتراندراسل بزرگترین فیلسوف جهان در فلسفه خیام را باشوپنهاور ـ اسپینورا ـ باخ ـ کانت و هگل همطراز می کند و از جنبه علمی او را از نوابغ فیزیک و ریاضی می داند.

در دایره ای که آمدن و رفتن ماست آن را نه بدایت نه نهایت پیداست

کس می نزند در این معنی راست کاین آمدن از کجا و رفتن به کجاست؟

فلسفه خیام هیچوقت تازگی خود را از دست نخواهد داد. این ترانه های در ظاهر کوچک ولی پر مغز تمام مسائل مهم و تاریک فلسفی را که در ادوار مختلف انسان را سر گردن ساخته و اسراری که برایش لاینحل مانده مطرح می کند. خیام مترجم این شکنجه های روحی شده. فریادهای او انعکاس دردها ـ اضطراب ها ـ ترس ها و یأس های میلیون ها نسل بشر است.

ترانه های خیام طوری است که هر انسانی قسمتی از یأس های فلسفی خود را در آن می بیند و تکان می خورد. از این رباعیات یک مذهب فلسفی مستفاد می شود و شراب گس و تلخ مزه خیام هرچه کهنه تر می شود بر گیرندگیش می افزاید.

خیام از مردم زمانه و اخلاق و آداب و اعتقاداتش بیزار بوده و همیشه با زخم زبان های تند، مردم را محکوم می کند و هیچ گاه تلقینات جامعه را نپذیرفته است.

اختصاص دیگری که در فلسفه خیام مشاهده می شود دقیق شدن در مسأله مرگ است که از روی جریان و استحاله ذرات اجسام و تجزیه ماده تغییرات آن را با تصویرهای شاعرانه و غمناکی مجسم می کند.

کتاب ترانه های خیام اثر صادق هدایت و نوار کاست رباعیات خیام با گویندگی شاملو و شجریان دو اثر مهم در شناخت این شاعر و ریاضیدان بزرگ می باشند.

بنگر زجهان چه طرف بر بستم؟ هیچ وز حاصل عمر چیست در دستم؟ هیچ

شمع طربم، ولی چو بنشستم، هیچ من جام جمم، ولی چو بشکستم؟ هیچ

بر مفرش خاک خفتگان می بینم در زیر زمین نهفتگان می بینم

چندانکه به صحرای عدم می نگرم نا آمدگان و رفتگان می بینم

منابع:

تاریخ تمدن جلد 4

مجله عامی فرهنگی فارادسال

ترانه های خیام، صادق هدایت.

استیون هاوکینگ بزرگترین فیزیکدان نظری است که بعدازآلبرت انیشتین بزرگترین فیزیکدان نظری و متخصص حفره های سیاه محسوب می شود. استیون هاوکینگ، دانشمندی است که در صندلی چرخ دار می نشیند، و نه می تواند حرکت کند و نه سخن بگوید. هاوکینگ مبتلا به بیماری ای. ال. اس یا موتور دوزن (بیماری سلولهای حرکتی دستگاه عصبی) است و او دو بار از مرگ حتمی جان به در برده است و باتمام این مشکلات لحظه ای از مطالعه و تحقیق دست بر نمی دارد. هاوکینگ در سال 1988 استاد لوکازین ریاضیات دانشگاه کمبریج بود. این مقام قبلاً به نیوتن و بعدها به پی. آ. ام. دیراک تعلق داشت. به طور کلی مبنای شکوهمند و مجلل علم، در نظر افراد معمولی همچون کاخی جادویی و دست نیافتنی می باشد که بر فراز قلل مه آلود دور دست برپا شده است. خواندن کتاب های هاوکینگ مانند تاریخچه زمان و جهان در پوسته گردو فرصتی است کم نظیر زیرا یکی از معماران ورزیده و برجسته این بنا، ما را به بازدید قصر می برد و صمیمانه می کوشد تا راز و رمز این شاخه شگفت انگیز بشری را بازگو نماید و آخرین دست آوردهای آن را شرح دهد.

استیون هاوکینگ در سال 1985 مبتلا به ذات الریه شد و به ناچار مورد عمل جراحی تراک استومی (جراحی نای) قرار گرفت و توانایی سخن گفتن را از او سلب کرد. کتاب تاریخچه زمان فرصتی بود تا او دوباره با ما سخن گوید و ما را به دنیای شگفت انگیز ستارگان و کهکشان ها ببرد.

پروفسور عبدالسلام پدر عام فیزیک جهان سوم و برنده جایزه نوبل و پدر انرژی هسته ای پاکستان در سفری به ایران کتاب تاریخچه زمان را برای نخستین بار به ایرانیان دوستدار علم معرفی کرد و در یک مصاحبه تلویزیونی، خواندن آن را به بینندگان توصیه کرد.

منبع:

تاریخچه زمان

پروفسور محمود حسابی

آن ها که زنده اند اما تن در آغوش خاک خفته اند.

پروفسور محمود حسابی، پدر علم فیزیک ایران و شاگرد آلبرت انیشتین در سال 1281 در تفرش به دنیا آمد. تحصیلاتش را در بیروت و فرانسه در رشته های مختلف الکتروتکنیک، معدن، پزشکی، زیست شناسی، نجوم و کیهان شناسی، معماری، عمران، ریاضیات، ادبیات، حقوق و دکترای فیزیک به پایان برد. پس از اخذ دکترا در فیزیک به ایران بازگشت و خدمات فرهنگی خود را آغاز کرد. تأسیس دارلمعلمین عالی، نوشتن قانون دانشگاه، تأسیس دانشگاه تهران، تأسیس دانشکده فنی مهندسی، تأسیس دانشکده علوم، تصدی وزارت فرهنگ، تأسیس اولین رصدخانه، تعقیب ماهواره ها در شیراز، پایه گذاری مرکز تحقیقات و راکتور اتمی دانشگاه تهران که منجر به ساخت نیروگاه های اتمی بوشهر و نطنز شد، راه اندازی اولین دستگاه رادیولوژی در ایران، بنیانگذاری فرهنگستان زبان فارسی، تأسیس انجمن فیزیک ایران، تأسیس اولین بیمارستان خصوصی، تأسیس مرکز عدسی سازی در ایران، تأسیس بخش اکوستیک و اندازه گیری فواصل گام های موسیقی ایران، عضو هیأت تحقیقاتی انرژی هسته ای شیکاگو، پایه گذاری آموزش نوین مدارس ابتدایی و دبیرستان، تدوین مؤسسه ملی استاندارد، تأسیس انجمن موسیقی ایران و 60 سال تدریس فیزیک در دانشگاه تهران.از خدمات فرهنگی پروفسور حسابی است. مؤسسه زیست نگاری آمریکا (A. B.I) که کار آن انتشار مراجع و منابعی درباره شخصیت های بزرگ جهان است. در دایره المعارف Whos Who در هر پنج سال از میان 500 شخصیت علمی جهان یک نفر را به عنوان مرد سال علمی جهان بر می گزیند. این مؤسسه در سال 1370 (1990) دکتر حسابی را به عنوان مرد سال علمی جهان به دنیا معرفی نمود. پروفسور حسابی به زبان های مختلف فرانسه، انگلیسی، آلمانی، عربی، ایتالیایی، پهلوی، اوستایی، سانسکریت، لاتین و یونانی تسلط داشتند و با بزرگان دنیا مانند آلبرت انیشتین بر گمان، بلاکت، دیراک، شرودینگر، بور، آندره ژید و برتراندراسل به بحث و گفتگو می پرداختند. پروفسور حسابی در دوران تحصیل خود و زمانیکه هنوز برق به تهران نیامده بود خودشان یک رادیو درست کردند و برای اولین بار در تاریخ ایران صدای موج کشور شوروی را گرفتند.

پروفسور بزرگ مملکت ما با این همه معلومات وسیع و فراوان هرگز شیفته تمدن غرب نشد و مثل مدرک گرفته های بیسواد امروزی غرب زده نگردید.

در سال 1352 در دانشگاه پهلوی شیراز کنفرانسی با موضوع انرژی هسته ای با حضور 500 نفر از کارشناسان نخبه انرژی اتمی جهان در شیراز برگزار شد. در این کنفرانس بسیار مهم که با حضور بزرگترین فیزیکدان های جهان برگزار می شد. دکتر حاضر نشدند مقاله را به زبان انگلیسی بخوانند و گفتند در شهری که سعدی و حافظ زندگی می کرده اند من خجالت می کشم به زبان انگلیسی صحبت کنم. این در حالی بود که از مقاله موجود که توسط اساتید دانشگاه های غرب تهیه شده بود 30 غلط املایی گرفتند. از پروفسور حسابی مقاله ها و کتاب های زیادی منتشر شده اند:

تحقیق روی عبور نور از ماده به توصیه انیشتین، مقاله درباره ماهیت ماده، ذرات پیوسته، مدل ذره بی نهایت گسترده، فیزیک جدید و فلسفه ایران باستان، توانایی زبان فارسی.

کتاب های: قانون دانشگاه، فیزیک اول و دوم دبیرستان، نام های ایرانی، واژه نامه تخصصی فیزیک، فیزیک حالت جامد، دیدگاه کوانتیک، وندها و گهواژه های فارسی، چگونگی تاریخ ایران، الکترودینامیک، نگاره الکترونیکی و فرهنگ حسابی. این بود خلاصه ای از خدمات پروفسور محمود حسابی.

منبع:

مجله دانشمند (عبدالحسین بصیره)

دکتر هشتروری

گذشتگان در ما بیدارند. در مسائل فضایی اگر مجالد هند جوانان ایران به یقین نتیجه خواهند گرفت.

پروفسور محسن هشتروری فرزند آیت الله حاج شیخ اسماعیل در 22 دیماه 1286 در تبریز به دنیا آمد. پس از تحصیل در مدارس اقدسیه و بیروس به دارلفنون راه یافت. پس از چهار سالی که در رشته پزشکی در تهران مشغول بود از طرف وزارت علوم برای تحصیل در رشته مهندسی عازم اروپا شد و در سال 1215 از دانشگاه سوربن دکترا گرفت و در 1320 به مقام استادی دانشگاه تهران نائل آمد. استاد یکی از 200 ریاضیدانان مشهور جهان بود و به دریافت 100 مدال مختلف عامی نائل آمد. ایشان نه تنها در ایران، بلکه دانشمندان مجامع بین المللی هم او را به عنوان یک همکار و یک ریاضیدان جهانی می شناختند. استاد در طی تحقیقات خود در دانشگاه هاروارد مقالاتی را در هندسه عالی ـ مکانیک تحلیلی ـ آنالیز آلی و منطق ریاضی در حدود 450 صفحه در اختیار مجلات ایرانی قرار دادند. در این زمان بود اوپنهایمر پدر بمب اتمی جهان طی نامه ای از طریق دانشگاه تهران از ایشان دعوت کرد برای مدت یکسال در انسیتوی تحقیقات پرینستون به کار تحقیق بپردازد. پروفسور هشتروری یکی از دانشمندان ریاضی طراز اول بین المللی بودند که در اکثر محافل علمی از جمله سازمان بین المللی پژوهش های فضایی و سازمان بین المللی استاندارد I.S.O عضویت داشتند. مقالات ریاضی فراوانی از سوی دکتر چاپ شده اند که از مهمترین آن ها می توان مقاله فضای 4 بعدی دوایر و تعمیم حاصلضرب عددی دو بردار به حاصلضرب عددی دو دایره اشاره کرد. کتاب قضیه هشتروری که در آمریکا به چاپ رسید مورد استفاده اغلب دانشمندان ریاضی جهان قرار گرفت.

استاد در طی عمر پرثمر خود نه تنها به ریاضیات بلکه به مطالعه افکار و آثار فلاسفه یونان و جهان ـ فلسفه جدید ـ فرضیات علمی و ریاضی فیثاغورث ـ دیالکتیک ارسطو دانش و حکمت افلاطون و منطق ارسطو و ... می پرداختند. ایشان در جریان هنر و ادبیات و فلسفه و حکمت هم به راستی استاد بودند.

پروفسور به همه جوانان عشق می ورزید و آن ها را فرزندان خود می دانست و خطاب به ایشان می گفت: می دانید که من با جوان ها رفیقم بنابراین هر جا موضوعی را متوجه نمی شوید از من سؤال کنید. من مهمان دنیای شما هستم.

استاد استعمار و استثمار را محکوم می کرد و آن را نوعی اهانت به انسانیت و جوامع بشری می دانست و از اختلاف طبقاتی در جهان رنج می برد. استاد همیشه جوانان را از تقلید کورکورانه از غرب و غرب زدگی بر حذر می داشت و آن ها را به مطالعه تمدن ایران ـ بین النهرین و یونان تشویق می کرد.

منبع: مجله تکنیک شهریور ماه 1362

آلبرت انیشتین بزرگترین نابغه فیزیک در تاریخ در 14 مارس 1879 در شهر کوچک اولم در کناره رود دانوب آلمان و در یک خانواده یهودی به دنیا آمد. پدرش اوهرمان مهندس برق و صاحب یک شرکت تولید وسایل الکتریکی بود. آلبرت در لحظه تولد آنقدر کوچک و ضعیف بود که پزشکان و حتی مادرش باور کرده بودند که او خواهد مرد. در کودکی بسیار آرام و گوشه گیر و کم حرف بود. او خیلی دیر، زبان باز کرد و پدر و مادرش فکر می کردند او لال است و نمی تواند حرف بزند در 5 سالگی به مدرسه رفت. در مدرسه همه چیز با نظامی خشک تحمیل می شد که انیشتین از آن فراری بود. در کودکی پدرش یک قطب نمای کوچک به او داد. انیشتین شیفته قطب نما شد و این اولین قدم در راه دانشمند شدن او بود. او در تمام دروس حتی انشاء بسیار ضعیف و خنگ اما در ریاضیات استعداد عجیبی داشت. معلمانش معتقد بودند او کند ذهن و احمق است و بیهوده در مدرسه وقت خود را تلف می کند. همچنین به علت یهودی بودن و اندیشه های ضد یهود در آلمان نازی بسیار مورد اذیت و آزار قرار گرفت و به بهانه های مختلف می خواستند او را از مدرسه بیرون کنند اما همیشه نبوغ او در ریاضیات او را نجات می داد. او در 13 سالگی ریاضیات دانشگاه را تدریس می کرد.

انیشتین در 1896 دیپلم گرفت و به دانشگاه پلی تکنیک زوریخ رفت و در سال 1900 دکترای خود را در فیزیک دریافت کرد. آلبرت در دوران تحصیل چندان علاقه ای به کلاس درس نشان نمی داد و بیشتر اوقات خود را صرف مطالعه کتاب هــای مورد علاقه اش به خصوص نور صرف می کرد. انیشتین ویولون هم می نواخت و عاشق سمفونی های بتهوون بود. در سال 1902 آلبرت در اداره ثبت اختراعات مشغول به کار شد. در 1909 دانشگاه ژنوبه وی دکترای افتخاری دارد از او دعوت کرد سمت استادی فیزیک نظری دانشگاه زوریخ را بپذیرد. در 1921 به خاطر کشف قانون فوتو الکتریک برنده جایزه نوبل شد. از مقالات مهم او می توان به فضا الکترومغناطیس (1926) ایزاک نیوتن (1942) مقاله بنیادی نسبیت خاص (1905) و مهمترین آن ها نسبیت عام و هم ارزی جرم و انرژی (E=m.c2) اشاره کرد. انیشتین مفهوم اتر را باطل ساخت و نشان داد زمان یک پدیده نسبی است و مطلق نیست. فضا زمان دارای چهار بعد است و جهان در 20 میلیارد سال پیش با یک تکینگی انفجار بزرگ (Big Bang) آغاز شده است. انیشتین به مسائل فلسفی هم علاقه مند بود و سؤالات خود را در زمینه مذهب و تاریخ از زیگموند فروید می پرسید. کتاب جنگ نه مربوط به گفتگوی فلسفی انیشتین و فروید می باشد. انیشتین بعدها در مورد علاقه دوران نوجوانی او به رياضيات نوشت. من نه آن قدر قوی بودم که به ورزش بپردازم نه آن قدر ثروتمند بودم که به عیش و نوش مشغول شوم و نه آن قدر خوش تیپ بودم که به عشق و عاشقی بپردازم. به همین خاطر و به دلیل تنهایی خود را غرق در دنیای ریاضیات کرده بودم. انیشتین وصیت کرده بود بعد از مرگ مغز او را بشکافند تا ببینند نبوغ فوق العاده او به کدام قسمت از مغزش مربوط می شده است. امروزه عنصر انیشتیوم در جدول عناصر نام انیشتین را برای همیشه جاودان ساخته است.

منابع:

رنج های انیشتین

مجله اطلاعات علمی

مجله فاراد 1370

سكوت جاوداني اين فضاهاي لايتناهي مرا به وحشت مي اندازد.

                                                              ( پاسكال )

طبق نظريه ي كيهان شناسان جهان هستي در 20 ميليارد سال پيش بر اثر يك انفجار بزرگ پديد آمده است، اما در خود اين نظريه 8 نظريه ي مختلف وجود دارد كه در اين مقاله اين نظريه ها را ذكر مي كنيم:

نظريه ي (1): جهان به طور نامحدود انبساط يابنده در آينده:

در اين نظريه جهان به انبساط خود ادامه خواهد داد و كهكشان ها با سرعت زياد از هم مي گريزند. خوشه ي كهكشان ها از هم دور مي شوند و فاصله ي بين آن ها افزايش مي يابد و اگر انبساط تا بي نهايت ادامه يابد اگر در زمين انسان هايي وجود داشته باشند ديگر هيچ كهكشاني را نخواهند ديد و در وراي خوشه ي محلي ما نيستي خواهد بود و فقط گاز و غبار ميان كهكشاني را آشكار خواهيم كرد. در اين مدل كيهان شناسي چگالي جهان از چگالي بحراني كمتر است يعني چگالي يا جرم حجمي جهان بيشتر از نيروي گرانشي است و نيروي گرانشي نمي تواند جهان را درخود فرو بندد.

نظريه ي (2): جهان به طور نامحدود انبساط يابنده در گذشته و آينده:

در اين نظريه مانند نظريه ي (1) جهان تا ابد به انبساط خود ادامه مي دهد اما در اين جا جهان با يك تكينگي انفجار بزرگ شروع شده است. در نظريه ي (1) جهان هيچ وقت به وجود نيامده و هرگز هم فنا نمي شود. اما در نظريه ي (2) در 20 ميليارد سال پيش تمام ماده ي جهان در نقطه اي از هستي متمركز بودند و جهان يك آغاز داشته است.

نظريه ي (3) : جهان حالت پايدار:

در اين مدل كيهان شناسي جهان در حال انبساط است و كهكشان ها با سرعت از هم مي گريزند اما با دور شدن كهكشان ها از هم، ماده ي جديدي شكل مي گيرد و توده هايي را تشكيل مي دهد. اين مواد جديد، خوشه هاي جديد كهكشان ها را در جاي خوشه هاي قديمي مي سازند. اگر خود را در حال تماشاي اين جهان ببينيم، مي بينيم كهكشان هاي پير پيوسته از هم دور مي شوند اما تعدادي كهكشان جديد دوباره شكل مي گيرند.

نظريه ي (4) جهان هذلولي:

اين جهان به طور نامحدود (تا ابد) در حال انبساط و انقباض خواهد بود. از اين ديدگاه جهان از يك نقطه، كه عبارت از تهي بودن عام و ماده به صورت اتم هاي منفرد هيدروژن پراكنده است آغاز مي يابد. پايان آن نيز مي بايد در نقطه اي باشد كه باز تهي بودن عمومي حكم فرماست و ماده به صورت توده هاي چگال از ستارگان نوتروني توزيع شده است. در اين جهان، گوي كيهاني مي بايد نقطه اي زودگذر و ناپايدار در وسط بوده باشد. اين جهان هذلولي است. هنگامي كه گوي كيهاني شكل گرفت بار ديگر به حالت انفجار خواهد رسيد و چرخه از نو شروع خواهد شد و اين كار تا بي نهايت به وقوع خواهد پيوست و ما بك جهان در حال نوسان خواهيم داشت.

نظريه ي (5)، جهان با نوسان ميرا:

در اين مدل گوي كيهاني شكل گرفته و در هر يك از حالت هاي تراكم چرخه، بزرگ تر از حالت قبلي و دوره ي تناوب ميان دو گوي كيهاني طولاني تر است. آغاز جهان در حال نوسان ميرا همانند آغاز جهان هذلولي است ولي در آن به جاي شكل گيري يك گوي كيهاني، مي تواند يك رشته ي كامل از گوي هاي باز هم كوچك تر و به جاي يك پرش پرش هاي متعدد وجود داشته باشد و در طول هر چرخه كاهش ماده وجود دارد.

نظريه ي (6)، جهان با نوسان پايدار: 

اين جهان مانند جهان حالت پايدار (نظريه ي 3) آغاز و پاياني نخواهد داشت ولي در عين حال بي تغيير هم نخواهد بود بلكه فقط تناوبي خواهد بود. در اين جهان هر دوره مي بايد از يك گوي كيهاني آغاز و به گويي ديگر پايان يابد. از يكي منبسط و به ديگري منقبض مي شود. اگر به فرضي هر دورهي ما بين گوي هاي كيهاني را يك تريليون سال در نظر بگيريم، مي توان گفت يك تريليون سال بعد از آخرين گوي كيهاني، گوي ديگر وجود خواهد داشت. در فاز انقباضي يك جهان، ميدان گرانشي شدت مي يابد و انحناي فضا ـ زمان بيش تر مي شود. به موازات نزديك تر شدن كهكشان ها به يك ديگر، فوتون ها و نوترينوها بيش تر به درون پيچ مي خورند و منحني هاي تندتري را مي پيمايند. نتيجه ممكن است اين باشد كه در طول هر چرخه كاهش ماده وجود نداشته و هر گوي كيهاني به همان بزرگي گوي قبلي باشد.

نظريه ي (7) : جهان با نوسان پايدار(با زمان دو جهتي):

در نظريه ي (6) حالت جهان از يك گوي كيهاني آغاز خواهد شد و نوسان پايدار خواهد داشت. جهان نيم تريليون سال در طي حركت رو به جلوي زمان منبسط و نيم تريليون سال ديگر در طي حركت رو به عقب زمان، منقبض خواهد شد. پايان آن در همان زماني خواهد بود كه آن در همان زمان خواهد بود كه آغاز مي شود. نظريه ي (7): به جاي تصور تعداد نامحدودي تپش كه تا ابد روي مي دهند، مي توان يك انبساط واحد، در پي يك انقباض واحد تصور كرد كه در مدت نيم تريليون سال تكرار مي شوند. در نظريه ي (7) جهان چهار بعدي داريم كه آغاز فوق جامد آن به صورت حجم كوچكي پر شده از گوي كيهاني در زمان صفر و پايان آن را در زمان نيم تريليون سال به صورت حجم بسيار بزرگي شامل توزيع رقيق ستارگان نوتروني تصور كرد. در اين مدل جهان فوق جامد پيوسته بيش تر خواهد شد و ما در هر لحظه از زمان از سطح مقطهاي سه بعدي مختلف آگاه خواهيم شد و جهان به طور بي پاياني ضربان مي كند اما هر بار درست به صورت قبلي خودش تكرار مي شود.

نظريه ي (8) جهان دو تايي با نوسان پايدار:

 در اين مدل دو جهان ماده و ضد ماده وجود دارد. مقدار انرژي مثبت شكل گرفته برابر است با تمام انرژي موجود در جهان و ضد جهان. در آن صورت انرژي منفي به قدر كافي توليد خواهد شد تا يك جهان منفي و يك ضد جهان منفي با ابعاد يكسان شكل دهد. حباب انرژي منفي شكل گرفته يك گوي ضد انرژي است. آن نيز به حالت انفجار مي رسد تا جهان منفي و ضد جهان منفي را تشكيل دهد كه با همان دوره ي تناوب (يك تريليون سال) منبسط و سپس منقبض شوند. در جهان و ضد جهان، زمان در جهتي جريان دارد كه ما به طور اختياري آن را در طي دوره ي انبساط رو به جلو و در طي دوره ي انقباض زمان به عقب بر مي گردد.

نظريه ي (9) جهان چهارگانه ي با نوسان پايدار:

همان طور كه در فضا، جهان از ضد جهان و جهان منفي از ضد جهان منفي جدا مي شوند دو جهان مثبت نيز دز زمان از دو جهان منفي جدا مي شوند. يك آغاز و پايان مطلق براي جهان وجود دارد. پيدايش از عدم است و پايان مطلق هنگامي است كه جهان چهارگانه دوباره در عدم غوطه ور مي شود. در اين ميان جهان چهارگانه ممكن است يك بار، دوباره يا بي نهايت بار نوسان داشته باشد. زماني كه جهان چهارگانه دوباره در نيستي فرو مي رود ممكن است دوباره آغاز شود فرض مجدد آغاز آن مي بايد منطقي باشد. عامل هاي اتفاقي مي بايد به طور پيوسته، جفت حباب هاي انرژي را در جاهاي مختلف عدم توليد كنند.

منبع : مدل هاي كيهان شناختي ـ آيزاك آسيموف.

مقام واقعي انسان در كيهان چيست؟ هيچ در برابر نامتناهي      

                                     ( پاسكال )

بلز پاسكال يكي از پژوهندگان علوم هندسه و فيزيك بود. او در سال 11 سالگي مقاله ي كوتاهي دربره ي اصوات اجسام مرتعش تأليف كرد. پيش از رسيدن به 16 سالگي مقاله اي در موضوع مقاطع مخروطي نوشت كه قسمت بيشتر آن اكنون مفقود شده است. بلز در 19 سالگي نخستين ماشين از مجموعه ي ماشين هاي حسابگر خود را كه تعدادي از آن ها هنوز در كنسرواتور هنر و فنون پاريس محفوظ مانده است را اختراع كرد. او نسبت به ازمايش هايي كه توريچلي در باره ي وزن جو به عمل آورده و منتشر كرده بود توجه و علاقه ي شديد يافت و در علوم و رياضيات شهرت پيدا كرد. پاسكال مدت 10 سال به تحقيقات درباره ي مسائل علمي بخصوص رياضيات ادامه داد و در سال 1658 مسأله ي تربيع سيكلوئيد را طرح كرد. پاسكال به نجوم و كيهان شناسي علاقه ي عجيبي داشت به طوري كه مي گويد: بشر بايد درباره ي طبيعت چنان كه هست و در جلال كامل و بلند پايه اش تعمق كند، اشياي ناچيز پيرامونش را از ديده دور دارد. زمين را در ميان مدار خورشيد چون نقطه اي كوچك بداند و از تحقق اين كه پهنه ي زمين در قبال اجرامي كه عرصه ي فلك را در مي نوردند ذره اي بيش نيست به شگفتي افتد. اگر بيناييش در همين مرحله متوقف بماند، بايد با نيروي تخيل پا از آن مرز نهد... كل اين جهان مرئي جز وجودي ناچيز در بطن بيكران طبيعت به حساب نمي آيد.پاسكال بر اين گفتار سطري مشهور مي افزايد كه معرف حساسيت فلسفي اوست: سكوت جاوداني اين فضاهاي نامتناهي مرا به وحشت مي اندازد. عقل ما در طبيعت در ميان دو عالم بي نهايت كوچك حيران و هراسان مي ماند. كسي كه خويشتن را در فضاي لايتناهي مي بيند از خود به وحشت مي افتد و چون دريابد وجودش معلق ... در ميان اين دو رورطه ي نامتناهي و نيستي است به لرزه در مي آيد و بيشتر آماده ي آن مي شود كه با حالت سكوت در مشاهده ي اين شگفتي ها فرو رود. انسان قادر به درك مشاهد ي هستي نيست و نه قادر به درك بي نهايت است كه خود در آن مستهلك مي باشد.

پاسكال عقيده دارد انسان نمي تواند تنها با تكيه بر عقل به خوشبختي و سعادت برسد. اگر عقل را به حال خود رها كنيم، نمي تواند  معني اخلاق يا خانواده يا دولت را دريابد يا حتي شالوده ي متيني براي فهم آن ها بريزد. گاهي اوقات در عرف و عادت و حتي بعضي افسانه ها حكمت بيشتري يافت مي شود تا درعقل.

به نظر پاسكال دو نوع حكمت وجود دارد يكي حكمت مردم ساده و نادان كه به تبعيت آداب و افسانه ها زندگي مي كنند و ديگري حكمت گروه دانايان كه در اعماق علم و فلسفه فرو مي روند تا به ناداني خود پي برند.سرشت انساني كه از ديو و فرشته سرشته شده است همان تناقضي ميان روح و جسم را تكرار مي كند و خيمايرا  جانور اساتيري يونان را به خاطرمان مي آورد كه بدن ميش، كله ي شير و دم اژدها داشت و مي گويد آدمي عجب خمير مايه اي است چه ناده اي، چه هيولايي،چه آشفتگي، چه تناقضي، چه اعجوبه اي! داور همه چيز و معيار بلاهت روي زمين، منبع حقيقت، هاله ي عزت و زباله ي خلقت. كيست كه بتواند اين در هم ريختگي و ابهام را  از هم بگشايد. پاسكال گاهي اوقات مي گفت: يك ساعت درد آموزنده تر از تعليمات جميع فيلسوفان است. پاسكال در 19 اوت 1662 در سن 40 سالگي زندگي را بدرود گفت.

تهيه كننده:قاسم حمزوي

مشاهيربزرگ جهان،آيزاك نيوتن 1642-172

آيزاك نيوتون در 25 دسامبر 1642 در مزرعه اي كوچك در وولستورپ به دنيا آمد. او را در سن 12 سالگي به مدرسه فرستادند اما در آنجا پيشرفتي نمي كرد و تنبل و بي علاقه بود و بيش تر وقتش را صرف اختراعات مكانيكي مانند ساعت، چرخ هاي آبي و ... مي كرد. اما در سال هاي بعد اوضاع او دگرگون يافت به عضويت كالج كمبريج تمام وقت او صرف مطالعه مي شد و حتي متأسف بود از اين كه قسمتي از اوقات خود را براي خوردن و خوابيدن صرف مي كند. در كمبريج قوانين فلسفي ركدن را تنظيم كرد. وقتي نيوتن مي گفت من فرضيه نمي سازم، مقصودش اين بود كه نظريه پرداز نيستم و خاصيت گرانش را بر فرض و حدس بنيان نمي نهم بلكه شيوه ي عمل آن را وصف و قوانين آن را تنظيم مي كنم. در 1666 آزمايش هايي مؤثر را بر روي نور و قوانين آن و منشور و انعكاس و انكسار و ... را به چاپ رساند. كشف تركيب نور و انكسار آن به صورت طيف نتايج و اثراتي كيهاني در علم نجوم داشت. او وجود اثير را به عنوان وسيله يا واسطه ي نور رد كرد و از افتادن يك سيب به زمين انديشه ي علتي كه جسمي را در يك خط مستقيم به سوي خود مي كشد و اگر ادامه يابد از مركز زمين نيز مي گذرد فرو رفت. مهم ترين كتاب نيوتن كتاب اصول بود كه در آن سه قانون مهم حركت را صورت بندي كرد. نيو تن با منشور طيف نور را براي اولين بار مشاهده كرد و قوانين گرانش را كشف كرد. در كتاب اصول نيوتن حجم هر سياره را حساب كرد و چگالي زمين را 5 تا 6 برابر آب تعيين نمود. خط سير ستارگان دنباله دار به سمت مدارهاي منظم را تعيين و پيشگويي هاي هاله را ثابت كرد. به نصوير يك دنياي مكانيكي پرداخت كه بسيار پيچيده و رياضي بود. اكنون هر جسم آسماني را به صورتي كه تحت تأثير يكديگر قرار دارند مي نگريست. تاكنون پنداشت انساني از قانون نتوانسته بود چنين بيباكانه در فضا رسوخ كند. در پيري از وي به عنوان بزرگ ترين دانشمند زنده تجليل كردند. تا آن زمان هيچ دانشمندي مانند او از چنين تحسيني بهره مند نشده بود. او شخصي عبوس، زودرنج، مظنون، تودار، محجوب ولي مغرور بود. خلوت را دوست داشت و به آساني با كسي دوست نمي شد. چون بسيار حساس و عصبي مزاج بود از انتقاد آزرده مي شد و در بحث كردن با شدت در مقام پاسخ گويي بدان بر مي آمد. او در اواخر عمر فروتنانه سخن مي گفت: «من نمي دانم كه به چشم جهانيان چگونه جلوه خواهم كرد. اما من خود را همچون كودكي مي بينم كه در كنار ساحل به بازي سرگرم است و گاه و بي گاه خود را با يافتن سنگريزه ها يا گوش ماهي ها دلخوش مي كند و حال آن كه اقيانوس بزرگ حقيقت هنوز كشف نشده، پيش رويم گسترده شده است.

روي سنگ قبر نيوتن اين شعر نوشته شده:

طبيعت و قوانين آن در ظلمت اسرار نهفته پنهان بود

خداوند فرمود نيوتن هستي يابد! آن گاه همه ي اسرار بر ملا شد.

منبع: تاريخ تمدن ويل دورانت جلد (8) عصر لويي چهاردهم.